Personel Banka Promosyon Ödemelerinin Şirket Geliri Gibi İşleme Tabi Tutularak KDV Kesintisi Yapılması Suretiyle Personele Eksik Ödenmesi

ALDAŞ A.Ş. personeli için ilgili banka tarafından ödenen maaş promosyon tutarlarının, doğrudan personelin hesabına yatırılması veya kesintisiz olarak aktarılması gerekirken; Şirket tarafından bankaya fatura düzenlenmek suretiyle ticari bir gelir gibi kayıtlara alındığı ve hesaplanan %20 oranındaki Katma Değer Vergisi (KDV) tutarının düşülmesinden sonra kalan net tutarın personele dağıtıldığı, bu suretle personelin alması gereken promosyon tutarında mevzuata aykırı azalmaya sebebiyet verildiği görülmüştür.

20.07.2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele ilişkin banka promosyonlarının tamamının personele dağıtılması esası getirilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde ise ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Banka promosyonları, niteliği itibarıyla personelin maaş ödemelerinin finansal hacmi karşılığında bankalar tarafından sağlanan bir mali imkân olup, işverenin bankaya sunduğu ticari bir hizmetin karşılığı değildir. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın konuya ilişkin vermiş olduğu muhtelif özelgelerde de; promosyon tutarlarının banka tarafından doğrudan çalışanlara ödenmesi veya işveren aracılığıyla "emanet hesaplar" üzerinden personele aktarılması durumunda, bu tutarların işveren açısından KDV’ye tabi bir teslim veya hizmet niteliği taşımadığı, dolayısıyla KDV hesaplanmasına gerek bulunmadığı açıkça ifade edilmiştir.

Mevzuat hükümleri ve yerleşik mali uygulamalar birlikte değerlendirildiğinde; banka promosyonlarının tamamının personelin hakkı olduğu ve bu tutarların herhangi bir kesintiye uğratılmadan çalışana ödenmesi gerektiği açıktır. Şirketin bu süreçteki rolü, banka ile personel arasında sadece bir "aracı" veya "köprü" vazifesi görmekten ibarettir. Şirketin, bankadan gelen promosyon parasını kendi ticari kazancı gibi değerlendirip bankaya fatura düzenlemesi ve bu işlemden doğan KDV yükünü, personelin alacağından mahsup etmesi hukuken hatalı bir işlemdir. Zira ortada şirketin bankaya verdiği ticari bir hizmet bulunmamakta olup, yapılan işlem personelin hakkı olan paranın transferinden ibarettir.

Yapılan incelemede; Şirket ile banka arasında imzalanan maaş protokolü kapsamında tahakkuk eden promosyon tutarları için Şirket tarafından bankaya "%20 KDV Dahil" fatura düzenlendiği, bankadan gelen toplam paranın içindeki KDV tutarının Şirket tarafından vergi dairesine ödenmek üzere ayrıldığı, geriye kalan tutarın ise personele dağıtıldığı tespit edilmiştir.

İdarenin hatalı bir yöntem izleyerek promosyonu ticari gelir statüsüne sokması nedeniyle, personelin hak ettiği tutarın beşte biri oranında (%20) bir kayıp yaşadığı ve paranın eksik ödendiği anlaşılmıştır. Promosyon tutarlarının doğrudan banka tarafından personelin IBAN numaralarına yatırılması veya Şirket hesaplarına gelse dahi fatura düzenlenmeksizin emanet hesaplar üzerinden aktarılması durumunda herhangi bir vergi kaybı veya kesintisi oluşmayacakken, mevcut uygulama personelin mağduriyetine yol açmıştır.

İdare cevabında özetle; bulgu konusu hususa iştirak ettiğini belirtmiş olup bundan sonraki süreçte bulguda yer alan bilgiler doğrultusunda işlem tesis edeceğini bildirmiştir.

Sonuç olarak; banka promosyon ödemelerinde Şirketin ticari bir hizmet sunmadığı gözetilerek bankaya fatura düzenlenmesi uygulamasından vazgeçilmesi, promosyon tutarlarının KDV veya başka bir ad altında herhangi bir kesinti yapılmaksızın net ve tam tutar üzerinden personele ödenmesinin sağlanması ve gelecekteki protokollerde ödemenin doğrudan banka tarafından personelin hesabına yapılması yönteminin benimsenmesi gerekmektedir.